D├╝nya h─▒zla de─či┼čiyor ve de─či┼čen d├╝nyan─▒n beraberinde getirdiklerine ayak uydurabilmek gelece─čin kazananlar─▒yla kaybedenleri aras─▒ndaki fark─▒ bug├╝nden belirliyor. D├╝nya ekonomisine y├Ân veren b├╝y├╝k ┼čirketlerin aras─▒na her ge├žen g├╝n yeni bir teknoloji devi kat─▒l─▒yor. Katma de─čer ├╝reten sekt├Ârler geleneksel end├╝striyel sekt├Ârleri bir bir arkas─▒nda b─▒rak─▒rken, teknoloji ├╝reten firmalar─▒n piyasa de─čerleri bir├žok ├╝lkeyi bile a┼čarak dudak u├žuklatan miktarlara eri┼čiyor. Gelece─čin kazananlar─▒n─▒n ┼čimdiden yava┼č yava┼č belli olmaya ba┼člad─▒─č─▒ bu k─▒r─▒lma noktas─▒nda ├╝lke olarak biz neler yap─▒yoruz? ├ťlkemizden ba┼čar─▒ya ula┼čm─▒┼č teknoloji ve bili┼čim sekt├Âr├╝ndeki giri┼čimlerle, bunlar─▒n katma de─čer ├╝retimimize nas─▒l can suyu olabilece─čini ara┼čt─▒r─▒yoruz.

KATMA DE─×ER ├ťRETEN KAZANIYOR!

D├╝nya ekonomisinin en b├╝y├╝k ┼čirketlerine ve bu ┼čirketlerin faaliyet alanlar─▒na g├Âz att─▒─č─▒m─▒zda, uzun y─▒llard─▒r d├╝nya ekonomisinin zirvesinde oturan enerji ve perakende gibi sekt├Ârlerin yerlerini y├╝ksek teknoloji ve katma de─čer ├╝reten sekt├Ârlere b─▒rakmaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. Sanayi devrimi sonras─▒ndaki yeni d├Ânem ve bu d├Ânemde ├ž─▒lg─▒nca artan piyasa talebi sayesinde ├žok b├╝y├╝k hacimlere ula┼čan enerji ve perakende sekt├Ârleri halen piyasadaki a─č─▒rl─▒klar─▒n─▒ korusalar da, son d├Ânemlere damgas─▒n─▒ vuran teknoloji ve bili┼čim sekt├Ârleri mevcut durumu de─či┼čtirecek gibi duruyor. Gelin bu de─či┼čimi birka├ž veriyle ├Ârnekleyelim.

─░lk olarak ge├žti─čimiz g├╝nlerde elindeki nakit miktar─▒n─▒ 250 milyar dolar olarak a├ž─▒klayan Apple ile ba┼člayal─▒m. Yenilik├ži kimli─čiyle tan─▒nan Apple, ge├žti─čimiz y─▒l─▒n verilerine g├Âre 725 milyar dolarl─▒k piyasa de─čeriyle d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k ┼čirketleri listesinde ilk s─▒rada yer al─▒yor. Listedeki en yak─▒n rakibi ve d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k enerji ┼čirketi olan Exxon Mobil ise Apple’─▒ 355 milyar dolar ile takip ediyor. Aradaki bu b├╝y├╝k u├žurumun sebebi ise ku┼čkusuz Apple’─▒n katma de─čer yaratma konusunda olduk├ža ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒. Katma de─čer ├╝retme konusunda en az Apple kadar ba┼čar─▒l─▒ olan Google ise 345 milyar dolarl─▒k piyasa de─čeriyle listenin d├Ârd├╝nc├╝ s─▒ras─▒nda yer al─▒yor. S├Âz konusu listeye g├Âz atmaya devam┬áettik├že Facebook, Microsoft, Samsung ve HP gibi teknoloji ├╝reten bir├žok ┼čirketin ilk 100 i├žerisinde ├╝st basamaklarda oldu─čunu g├Ârebiliyoruz. Piyasa de─čerinin yan─▒ s─▒ra, y─▒ll─▒k k├ór oran─▒na dayal─▒ listelerde de ├╝st s─▒ralarda yer almay─▒ ba┼čaran bu t├╝r firmalar, bilim ve teknoloji ├╝retmenin modern d├╝nyan─▒n en k├órl─▒ i┼či haline geldi─činin kan─▒tlar─▒. Teknoloji ├╝retmeyi bu kadar k├órl─▒ k─▒lan en ├Ânemli fakt├Ârler ise, donan─▒msal maliyetlerin olduk├ža d├╝┼čm├╝┼č ve hayat─▒m─▒z─▒n her alan─▒nda vazge├žilmez bir stat├╝ye eri┼čen teknolojiye duyulan talebin olduk├ža artm─▒┼č olmas─▒.

Piyasalardaki bu yeni ak─▒m─▒ erken fark ederek ekonomisinde ├žok b├╝y├╝k ilerlemeler kaydeden ├╝lkelerin ba┼č─▒nda G├╝ney Kore geliyor. D├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k on birinci ekonomisi olan G├╝ney Kore 1,4 trilyon dolara yakla┼čan ekonomik hacminin ├žok b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒ teknoloji ├╝reten ┼čirketlere bor├žlu. Tarihinde bir├žok sava┼č ya┼čam─▒┼č, b├Âl├╝nm├╝┼č, i┼čgale u─čram─▒┼č ve ├žok zor zamanlar ge├žirmi┼č olan G├╝ney Kore, teknoloji sekt├Âr├╝ne yapt─▒─č─▒ yat─▒r─▒mlar ve tan─▒d─▒─č─▒ ayr─▒cal─▒klar sayesinde k─▒sa s├╝re i├žinde d├╝nyan─▒n en g├╝├žl├╝ ekonomileri aras─▒nda kendine yer edinmeyi ba┼čard─▒. G├╝ney Kore’nin ekonomi kitaplar─▒na konu olabilecek kadar ba┼čar─▒l─▒ y├╝kseli┼činde en b├╝y├╝k pay sahibi ise ku┼čkusuz Samsung. G├╝ney Kore denildi─činde akla gelen ┼čeylerin ba┼č─▒nda yer alan Samsung, 214 milyar dolarl─▒k piyasa de─čeriyle ├╝lke ekonomisinin yedide birini olu┼čturacak kadar devasa bir ┼čirket.

Teknoloji devriminin ekonomik yans─▒malar─▒ndan en ├žok faydalanan ├╝lke ise, elbette bu teknoloji devriminin mimar─▒ diyebilece─čimiz Amerika Birle┼čik Devletleri. 18,5 trilyon dolar hacmiyle d├╝nyan─▒n a├ž─▒k ara en b├╝y├╝k ekonomisine sahip olan Amerika, kendi i├žindeki eyaletlerin ekonomileriyle bile d├╝nyan─▒n bir├žok ├╝lkesini geride b─▒rakmay─▒ ba┼čar─▒yor. D├╝nyan─▒n teknoloji ve bili┼čim ba┼čkenti olarak an─▒lan Silikon Vadisi’ne ev sahipli─či yapan Kaliforniya eyaleti tam 2,5 trilyon dolarl─▒k bir ekonomiye sahip. Bu dudak u├žuklatan veri Kaliforniya eyaletinin Fransa, Rusya ve T├╝rkiye gibi ├╝lkeleri ge├žerek d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k alt─▒nc─▒ ekonomisi koltu─čuna oturmas─▒ anlam─▒na geliyor. 90’l─▒ y─▒llar─▒n sonunda ya┼čanan teknoloji devrimine ev sahipli─či yapan Kaliforniya’n─▒n Google, Cisco, Facebook, Apple, Amazon ve benzeri bir├žok ┼čirketi bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rsek, bu zenginli─čin sebebini daha iyi anlayabiliyoruz.

Teknoloji ve bili┼čim d├╝nyas─▒na yap─▒lan yat─▒r─▒mlar─▒n getirileri bu kadar fazla olunca, gerek ├Âzel giri┼čimcilerin gerekse devletlerin bu sekt├Ârlere yat─▒r─▒m yapmak i├žin birbirleriyle yar─▒┼čmas─▒na ┼ča┼č─▒rmamak gerek. T├╝rkiye de son zamanlarda teknoloji ve bili┼čim sekt├Âr├╝ndeki giri┼čimlere destek olmaya ba┼člayan ├╝lkeler aras─▒nda. Halen geli┼čmekte olan bir ├╝lke olarak katma de─čer ├╝retebilen sekt├Ârlere y├Ânelmek T├╝rkiye i├žin olduk├ža ├Ânemli. ─░hracat rakamlar─▒m─▒z her ge├žen y─▒l artmaya devam etse de, ├╝retimimizin temelinde yer alan hammadde ve ├╝r├╝nleri ithal ediyor olmam─▒z daha h─▒zl─▒ b├╝y├╝memizin ├Ân├╝n├╝ kesiyor. Her 100 dolarl─▒k imalat i├žin yakla┼č─▒k 50 dolarl─▒k ├╝r├╝n ithal etmemiz gerekiyor. Katma de─čer ├╝reten d├╝┼č├╝k ├╝retim maliyetli sekt├Ârlerin bizim gibi ├╝lkeler i├žin ├Ânemi de bu noktada yat─▒yor. Devlet halen modern d├╝nyan─▒n y├╝kselen y─▒ld─▒z─▒ teknoloji ve bili┼čim sekt├Ârlerine birinci elden bir yat─▒r─▒m yapm─▒┼č de─čil, ancak ├Âzel sekt├Ârde bu y├Ânde ciddi bir hareketlenmenin oldu─čunu s├Âyleyebiliriz. ├ľzellikle internet ile b├╝y├╝m├╝┼č gen├ž giri┼čimciler ├╝lkemizde bili┼čim sekt├Âr├╝ne yap─▒lan yat─▒r─▒mlar─▒n ba┼č akt├Ârleri olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor. Hen├╝z teknoloji ├╝retmek konusunda ciddi bir yol katetti─čimizi s├Âyleyemesek de, internetin potansiyelini ve i┼č d├╝nyas─▒na sundu─ču imk├ónlar─▒ f─▒rsata ├ževirme konusunda ba┼čar─▒l─▒ projelere sahibiz. ─░nterneti en yo─čun ┼čekilde kullanan toplumlar aras─▒nda olmam─▒z─▒n bu konudaki etkisi olduk├ža b├╝y├╝k.

Hen├╝z ├╝lkemizden bir “unicorn” giri┼čim, yani de─čeri 1 milyar─▒ a┼čan bir giri┼čim ├ž─▒karamasak da ├Âzellikle e-ticaret kategorisinde d├╝nyada ├Ârnek g├Âsterilebilecek nitelikte bir├žok giri┼čime sahibiz. Bu t├╝r ├Ârneklerin ├žo─čalmas─▒ i├žin olduk├ža ├Ânemli olan “giri┼čimci ekosistemi” yaratma konusunda da epey yol katettik. ├ťniversitelerde d├╝zenlenen giri┼čimcilik etkinlikleri, her ge├žen y─▒l daha fazla kat─▒l─▒m─▒n ya┼čand─▒─č─▒ giri┼čimcilik fuarlar─▒ ve “melek yat─▒r─▒mc─▒” olarak adland─▒r─▒lan b├╝y├╝k finansman sa─člay─▒c─▒lar─▒n say─▒s─▒ndaki art─▒┼č gibi geli┼čmeler gelecekte de bir├žok ba┼čar─▒l─▒ giri┼čimin bizleri bekledi─činin birer sinyali. D├╝nya ekonomilerinin gelece─čini ┼čekillendirecek potansiyele sahip bu sekt├Ârlerde bug├╝ne kadar hangi ba┼čar─▒l─▒ giri┼čimlere imza att─▒─č─▒m─▒z─▒ sizler i├žin inceliyoruz.

YEMEKSEPET─░
Nevzat Ayd─▒n, Melih ├ľdemi┼č, G├Âkhan Akan ve Cem N├╝fusi taraf─▒ndan 2001 y─▒l─▒nda kurulan Yemeksepeti, bug├╝ne kadar ├╝lkemizde hayata ge├žirilmi┼č giri┼čimler aras─▒nda en ba┼čar─▒l─▒s─▒. “D├╝nyan─▒n En B├╝y├╝k Mutfa─č─▒!” slogan─▒yla yola ├ž─▒kan Yemeksepeti, d├╝nyan─▒n olmasa da, k─▒sa s├╝rede T├╝rkiye’nin en ├žok ziyaret edilen siteleri aras─▒ndaki yerini ald─▒. Kurulu┼čundan ├╝├ž y─▒l sonra, 2014 y─▒l─▒nda, g├╝nde 1000 sipari┼č baraj─▒n─▒, 2008 y─▒l─▒nda da 10.000 sipari┼č baraj─▒n─▒ a┼čan Yemeksepeti, s├╝rekli b├╝y├╝yerek g├╝n├╝m├╝zde 15.600,000’u a┼čan bir ziyaret say─▒s─▒na ula┼čt─▒.

Burger King, Mc Donalds, Dominos Pizza ve KFC gibi d├╝nyaca ├╝nl├╝ restoran zincirleriyle ├Âzel s├Âzle┼čmeler imzalayarak g├╝c├╝ne g├╝├ž katan Yemeksepeti, Avrupa Birli─či de dahil olmak ├╝zere bir├žok yat─▒r─▒m fonu taraf─▒ndan desteklenmeye uygun g├Âr├╝ld├╝. Kurulu┼čundan bu yana bili┼čim d├╝nyas─▒n─▒n en prestijli ├Âd├╝lleri de dahil olmak ├╝zere onlarca kez ├Âd├╝le lay─▒k g├Âr├╝len Yemeksepeti, b├╝t├╝n ├╝lkenin yeme al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ de─či┼čtirerek evden yemek sipari┼činde tek tercih haline geldi.

2015 y─▒l─▒nda d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k online yemek sipari┼č platformu Delivery Hero ile g├Âr├╝┼čmelere ba┼člayan Yemeksepeti, ayn─▒ y─▒l i├žinde T├╝rkiye i├žin bir rekor olan 589 milyon dolar de─čer bi├žilerek Delivery Hero’ya sat─▒ld─▒. Almanya merkezli Delivery Hero’ya sat─▒lsa da CEO koltu─čunda halen Nevzat Ayd─▒n’─▒n oturdu─ču Yemeksepeti, halen kendi kategorisinde d├╝nyan─▒n en ├žok ziyaret edilen alt─▒nc─▒ sitesi olarak an─▒lmaya devam ediyor.

TRENDYOL
2001 y─▒l─▒nda giri┼čimci Demet Mutlu taraf─▒ndan hayata ge├žirilen Trendyol projesi, ba┼čar─▒l─▒ pazarlama stratejileri sayesinde g├╝n├╝m├╝zde T├╝rkiye’nin en ├žok ziyaret edilen al─▒┼čveri┼č sitesi haline geldi. ─░lk ba┼člarda sadece moda ├╝r├╝nlerinin sat─▒┼č─▒n─▒n ger├žekle┼čtirildi─či Trendyol, zamanla sat─▒┼č yapt─▒─č─▒ kategoriler aras─▒na aksesuar ve spor giyim gibi yeni ├╝r├╝nleri de ekleyerek geni┼čledi.

Tiger Global ve Kleiner Perkins Caufield & Byers gibi d├╝nyaca ├╝nl├╝ yat─▒r─▒m fonlar─▒ taraf─▒ndan 50 milyon dolar─▒ a┼čk─▒n miktarda finansman deste─či alan Trendyol, yapt─▒─č─▒ zekice hamleler sayesinde k─▒sa s├╝rede T├╝rkiye’nin tan─▒nan markalar─▒ aras─▒ndaki yerini ald─▒. Sadece mobil platformlar i├žin geli┼čtirdi─či uygulamalarla bile y─▒lda 2,5 milyonu a┼čk─▒n kullan─▒c─▒ya ula┼čan Trendyol, toplamda 10 milyonu a┼čk─▒n kullan─▒c─▒ say─▒s─▒yla ├╝lkenin en b├╝y├╝k online al─▒┼čveri┼č platformlar─▒ndan biri haline gelmeyi ba┼čard─▒.

PEAKGAMES
Sidar ┼×ahin taraf─▒ndan 2010 y─▒l─▒nda kurulan Peak Games hen├╝z olduk├ža taze bir giri┼čim olmas─▒na ra─čmen, T├╝rkiye’nin en h─▒zl─▒ b├╝y├╝yen ┼čirketleri aras─▒na ad─▒n─▒ yazd─▒rmay─▒ ba┼čard─▒ ve h─▒zla b├╝y├╝meye devam ediyor. Mobil platformlar i├žin ├╝cretsiz oyunlar geli┼čtiren Peak Games, 2016 y─▒l─▒nda Amerika’da en h─▒zl─▒ geli┼čen oyun ┼čirketi olmay─▒ ba┼čard─▒. Geli┼čtirdi─či Okey Plus ve 101 Okey Plus gibi ├žok oyunculu oyunlar sayesinde 30 milyon kullan─▒c─▒ya ula┼čan Peak Games, bir├žok uluslararas─▒ yat─▒r─▒m fonundan destek ald─▒. Ge├žti─čimiz y─▒llarda San Francisco ofisini de a├žan Peak Games, ├╝lkemizden ├ž─▒kan ve uluslararas─▒ boyuta ula┼čan ender giri┼čimlerden biri.

SAH─░B─░NDEN.COM
─░nternetin ├╝lkemize hen├╝z yeni giri┼č yapt─▒─č─▒ 90’l─▒ y─▒llar─▒n sonlar─▒nda daha interaktif ve kolayca ula┼č─▒labilen ilanlar─▒n sergilendi─či bir platform olu┼čturma fikriyle yola ├ž─▒kan Taner Aksoy, bu fikrini hayata ge├žirdi ve b├Âylece bug├╝ne kadar hepimizin en az bir kere de olsa ziyaret etti─či sahibinden.com do─čmu┼č oldu. G├╝n├╝m├╝zde T├╝rkiye’de ilan veren insanlar─▒n %52’sinin tercih etti─či sahibinden.com, milyonlarca ilan say─▒s─▒ ile T├╝rkiye’nin en ├žok ziyaret edilen alt─▒nc─▒ internet sitesi haline geldi.

T├╝rkiye’nin en g├╝venilir internet sitelerinden biri olan Sahibinden, bir├žok kurum taraf─▒ndan onlarca farkl─▒ ├Âd├╝le lay─▒k g├Âr├╝ld├╝. ─░nternette al─▒┼čveri┼č k├╝lt├╝r├╝n├╝n ├╝lkemize yerle┼čmesinde de b├╝y├╝k rol oynayan site, ├╝lkemizin ilk internet giri┼čimlerinden biri ve halen b├╝y├╝meyi s├╝rd├╝r├╝yor.

Yorum Yap