G├╝n├╝m├╝zde kullan─▒lan telefon ve tablet gibi cihazlara kurulan uygulamalar verilen izinler sayesinde daha da fazla i┼člevsel olabiliyor. Ancak her uygulaman─▒n her izne ihtiyac─▒ olmaz… Mobil eri┼čim izinlerini tan─▒yarak ve kontrol ederek ortaya ├ž─▒kmas─▒ olan muhtemel veri kayb─▒ ve h─▒rs─▒zl─▒─č─▒ sorunlar─▒na ├ž├Âz├╝m getirilebiliyor.

K├╝├ž├╝k ve ta┼č─▒nabilir boyuta sahip olan, dokunarak bile kolayca kontrol edilebilen, ├že┼čitli yollarla ileti┼čim kurabilen ve kurulmas─▒n─▒ sa─člayan, donan─▒m ├Âzellikleri sayesinde birden ├žok cihaz─▒n i┼člevini biraraya getiren ve her zaman internet a─č─▒na ba─čl─▒ kalarak bilgi al─▒┼čveri┼čini s├╝rd├╝rebilen yeni nesil teknolojilerin her biri bu m├╝kemmel birle┼čimin birer ├╝r├╝n├╝ olarak vazge├žilmez olmay─▒ ba┼čard─▒. Yeni bir ak─▒ll─▒ telefon veya tablet sat─▒n al─▒n─▒rken t├╝m bu kriterlerin en ├╝st seviyede ├Âzellikle kar┼č─▒lanmas─▒na dikkat ederken, cihazlar kullan─▒lmaya ba┼člad─▒─č─▒nda s─▒ra ├Âzele┼čtirmeleri yapmaya┬ágeliyor. Se├žilen ayarlar, yap─▒lan tercihler ve kurulan uygulamalar ile ak─▒ll─▒ telefonlar─▒m─▒z daha da yetenekli oluyor. Ancak ihmal edilen k├╝├ž├╝k bir ayr─▒nt─▒ her ┼čeyi k├Ât├╝ye d├Ând├╝rebilir; mobil cihazlara kurulan uygulamalar, ki┼čisel bilgiler ├žal─▒nabilir veya cihazdaki t├╝m bilgilerin kaybolmas─▒na neden olabilir. Bu olas─▒ sorunlara ├ž├Âz├╝m ise uygulama kurarken verilen izinleri anlamak ve kontrol etmek ile sa─članabilir.

Uygulamalar olmadan g├╝ncel mobil cihazlar “ak─▒ll─▒” olarak isimlendirilmeyen eski modellerinden sadece donan─▒msal olarak daha g├╝├žl├╝d├╝r. Onlar─▒ farkl─▒ k─▒lan ve yeteneklerini artt─▒ran ise kurulan uygulamalard─▒r. ─░nternet a─č─▒ ile s├╝rekli bilgi al─▒┼čveri┼činde olan aplikasyonlar b├Âylece en g├╝ncel bilgileri kullan─▒c─▒lar─▒na sunabiliyor. Ancak bu eylemi ger├žekle┼čtirebilmeleri i├žin ├Âncelikle gerekli olan kullan─▒c─▒ bilgilerine veya telefon donan─▒mlar─▒na eri┼čebilmeleri gerekiyor. Elbette bunlar─▒ cihaz─▒n sahibinin izniyle yapabiliyorlar. Yani mobil izinler sadece kullan─▒c─▒n─▒n izniyle eri┼čilebilir oluyor.

Uygulamalar asl─▒nda, b├╝y├╝k ve gizlili─či ├Ânemli bir i┼čyerinin ├žal─▒┼čanlar─▒ olarak da d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Her birinin farkl─▒ g├Ârevi var. Dolay─▒s─▒yla ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ ofiste eri┼čebildikleri k─▒s─▒mlar da de─či┼čir. Daha ├žok sadece g├Ârevleriyle do─črudan ba─člant─▒l─▒ olduklar─▒ yerleri kullanabiliyorlar. Mutfakta ├žal─▒┼čan biri laboratuvarlara giremezken, bilim insan─▒n─▒n da yemek yap─▒lan yere girme hakk─▒ olmaz. Bu ├Ânlemler sadece g├╝venlik amac─▒yla de─čil, daha┬ása─čl─▒kl─▒ ├žal─▒┼čma ko┼čullar─▒ olu┼čturmak i├žin belirlenmi┼čtir.

Ayn─▒ ┼čekilde ak─▒ll─▒ telefon ve tablet uygulamalar─▒ da cihazlara kurulurken hizmet ettikleri ama├ž do─črultusunda izinlere ihtiya├ž duyar. B├Âylece yer bildirimi yap─▒lmak istendi─činde GPS sens├Âr├╝ne eri┼čebilir veya sesli kay─▒t yapaca─č─▒ zaman mikrofonu verilen yetkiyle a├žabilir.

K─░┼×─░SEL SORUMLULUK

G├╝ncel mobil cihazlar─▒ cezbedici k─▒lan en ├Ânemli unsurlardan biri onlar─▒ istendi─či gibi ├Âzelle┼čtirebilmek ve s├╝rekli yeni yetenekler kazanmalar─▒n─▒ sa─člamak. Bunu sa─člayan uygulamalar─▒n i┼člevselliklerini ger├že─če d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žinse gerekli izinleri vermek gerekiyor. B├Âylece istenen kaynaklar─▒ rahat├ža kullanabilirler. Ancak s├╝rekli artan ve ├že┼čitlenen uygulamalar─▒n tamam─▒ masum de─čil. ├ľzellikle g├╝venirlikleri kan─▒tlanan pop├╝ler olanlar─▒n─▒ kullanmak endi┼čeyi en aza indirse dahi baz─▒lar─▒n─▒n amac─▒ daha ├žok bilgi elde etmek olanlar, verilen izinleri okumadan kurulum yapacak kullan─▒c─▒lar─▒ bekliyor.

Bazen sorulmas─▒ gereken basit bir soru vard─▒r: G├Ârevi sadece telefonun arkas─▒nda bulunan LED ─▒┼č─▒─č─▒ kullanarak dijital fener olarak ├žal─▒┼čt─▒rmak olan bir uygulaman─▒n ki┼či rehber listesine, kimlik bilgilerine veya mikrofonu kontrol yetkisine neden ihtiya├ž duyar? Ama├žlar ├žok farkl─▒ olsa da hatta basit├že cihaza veya ├Âzel bilgilere hi├žbir zarar gelmeyecek olsa da bu gibi gereksiz eri┼čimler kar┼č─▒s─▒nda biraz daha dikkatli olmak gerekiyor. Sanal d├╝nyada binlerce farkl─▒ y├Ântem geli┼čtirerek “siber su├ž” i┼čleyen k├Ât├╝ niyetli insanlar─▒n dolamba├žl─▒ yollardan kredi kart─▒ bilgilerini veya foto─čraflar─▒ elde etmesi kimse i├žin istenen bir durum olamaz.

Sanal d├╝nyada g├╝n ge├žtik├že mahremiyet daha da ├žok azal─▒yor. ├ťstelik ├žo─ču durumda ki┼čisel bilgiler, be─čeniler veya kullan─▒m al─▒┼čkanl─▒klar─▒ kullan─▒c─▒lar taraf─▒ndan kendi elleriyle teslim ediliyor. Bunun sebebi ise ├žo─čunlukla izin verilmedi─či zaman uygulaman─▒n kullan─▒lam─▒yor olmas─▒… Yine de “kap─▒y─▒ a├žarken” daha g├╝venilir olanlar─▒ se├žmek ger├žek sorunlar─▒n ├Ân├╝ne ge├žmekte do─čru bir tercih olabilir.

G├ťVENL─░ KULLANIM

Mobil cihazlarda kullan─▒lan hangi i┼čletim sistemi olursa olsun uygulamalar─▒ y├╝kleyebilmek ve onlar─▒ verimli bir ┼čekilde kullanabilmek i├žin istedikleri izinleri kabul etmek gerekiyor. Her birinde kullan─▒c─▒lar─▒n─▒ korumak i├žin farkl─▒ g├╝venlik tedbirleri alan i┼čletim sistemlerinin geli┼čtiricileri, uygulama marketlerinde zararl─▒ yaz─▒l─▒mlar─▒ tespit etmek i├žin s├╝rekli tarama yap─▒yor. Ayr─▒ca her biri uygulama geli┼čtiricilerine verdi─či eri┼čim izinlerini kendi i├ž g├╝venlik anlay─▒┼člar─▒na g├Âre ayarl─▒yor. ├ľrne─čin iOS ve Android mobil i┼čletim sistemlerinde izinler kullan─▒laca─č─▒ zaman veriliyor. Windows Phone mobil i┼čletim sisteminde ise iki y├Ântem birden uygulanabiliyor.

Elbette her biri yeni s├╝r├╝mlerinde daha da farkl─▒ ├Ânlemlerle kendilerini geli┼čtiriyor. ├ľrne─čin Android i┼čletim sisteminde izinler kullan─▒laca─č─▒ zaman izin istemesi ├Âzelli─či Android M’den sonra geldi. Bundan ├Ânceki s├╝r├╝mlerde kurulum yap─▒l─▒rken topluca eri┼čim hakk─▒ tan─▒nm─▒┼č oluyordu. Daha ayr─▒nt─▒l─▒ kontrol├╝n anlam─▒ ise daha fazla g├╝venlik…

Uygulama ─░zinleri

SON KARAR

─░ster konum eri┼čimine izin verilsin ister rehberdeki ki┼čilere ula┼č─▒labilsin iyi ve ├žok pop├╝ler bir uygulama bazen vazge├žilmez olabiliyor. Ancak kullan─▒c─▒dan al─▒nan bilgiler veya kullan─▒c─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ile istatistikler hi├žbir yerde kullan─▒lmasa dahi rahats─▒z da edebiliyor.

G├╝n├╝m├╝zde bilgi ticari ama├žlarla hareket eden kurulu┼člar i├žin b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒yor. Zira geli┼čim stratejileri bu bilgilerden elde edilen verilere g├Âre ┼čekilleniyor. Yani bir anlamda ba┼čar─▒lar─▒ sadece verileri toplamalar─▒ de─čil bu bilgileri do─čru bir ┼čekilde yorumlamalar─▒na da ba─čl─▒. Ayr─▒ca bilgilerin iletildi─či kurumun sunaca─č─▒ yeni hizmetler kullan─▒c─▒lara daha da iyi hizmetlerle de geri d├Ânebilir. Kimler taraf─▒ndan de─čerlendirileceklerinin karar─▒ da yine uygulamalar─▒ mobil cihazlar─▒na kuracak olan kullan─▒c─▒lara ba─čl─▒. Yine de her yeni deneyimde ├Âng├Âr├╝lii olmaya ├žal─▒┼čmak her zaman i├žin en iyi se├ženek olarak g├Âr├╝n├╝yor.

Yorum Yap